Porth Adnoddau'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol

Mae’r ddogfen hon yn cyflwyno canfyddiadau ac argymhellion ymarferol ar sut y gall sefydliadau addysg iechyd a gofal gynyddu defnydd myfyrwyr o’r Gymraeg. Yn seiliedig ar dystiolaeth ymchwil, mae’n archwilio’r ffactorau sy’n dylanwadu ar ddewis iaith myfyrwyr, gan gynnwys hyder ieithyddol, ymdeimlad o berthyn, profiadau dysgu a chymorth sefydliadol. Mae’r ddogfen yn cynnig cyfres o gamau i reolwyr ac arweinwyr strategol eu hystyried wrth ddatblygu darpariaeth Gymraeg a dwyieithog, gan ganolbwyntio ar ymyriadau sy’n debygol o gael yr effaith fwyaf ar ddefnydd o’r Gymraeg ac ar ddatblygu gweithluoedd dwyieithog i Gymru.

Mae’r ddogfen hon yn cyflwyno canfyddiadau ymchwil ac awgrymiadau ymarferol i addysgwyr sy’n dymuno cynyddu defnydd myfyrwyr o’r Gymraeg o fewn eu dysgu a’u hasesu. Gan dynnu ar dystiolaeth am hyder ieithyddol, perthyn, profiadau dysgu a dewisiadau iaith, mae’n amlinellu ffyrdd o integreiddio’r Gymraeg yn effeithiol i weithgareddau addysgu, asesu a chefnogaeth academaidd. Mae’r canllaw yn pwysleisio pwysigrwydd creu cyfleoedd ystyrlon a chefnogol i ddefnyddio’r Gymraeg, gan helpu myfyrwyr i ddatblygu’r hyder a’r sgiliau sydd eu hangen i’w defnyddio yn eu hastudiaethau ac yn y gweithle yn y dyfodol.  

Pwrpas y Llawlyfr ydy: rhoi gorolwg o themâu yn Hanes Cymru sy’n plethu gyda chysyniad eangfrydig o ‘Gynefin’, yn arbennig mewn cyswllt â’r Cwricwlwm i Gymru yn y Dyniaethau cyflwyno syniadau a thechnegau i athrawon, disgyblion a myfyrwyr am sut i fynd ati i ymchwilio ‘Cynefin’ o bersbectif hanesyddol. Datblygwyd yr adnodd gan Dr Mari Wiliam, Dr Lowri Ann Rees, a Dr Leona Huey.

Mae’r adnodd hwn yn cynnig argymhellion i diwtoriaid, aseswyr ac ymarferwyr sy’n cyflwyno cymhwyster Lefel 3 Gofal Plant yn ddwyieithog. Ei nod yw cefnogi dysgwyr i gwblhau o leiaf hanner o’u hasesiadau drwy gyfrwng y Gymraeg, gan ddatblygu eu hyder a’u gallu i ddefnyddio’r Gymraeg yn y gweithle. Mae’n cynnwys taenlen sy’n darparu syniadau ar gyfer tasgau asesu crynodol a ffurfiannol, ynghyd ag awgrymiadau ar gyfer elfennau o’r cymhwyster y gall tiwtoriaid ac aseswyr eu targedu drwy’r Gymraeg. Mae’r daenlen yn cynnwys tudalen ar gyfer pob un o’r unedau gorfodol (300, 332, 301, 302 a 303), yn ogystal â thudalennau ar gyfer yr unedau dewisol (304, 305 a 306). Mae modd cael mynediad at ffeithluniau dwyieithog sy’n amlinellu llwybr clir a gweledol ar gyfer cyflawni asesiadau dwyieithog ym maes Gofal Plant. Gellir addasu cynnwys y ffeithluniau i ddiwallu anghenion dysgwyr a gofynion sefydliadau unigol.

Mae’r adnodd hwn yn darparu argymhellion i diwtoriaid, aseswyr ac ymarferwyr sy’n cyflwyno cymhwyster Lefel 3 Iechyd a Gofal yn ddwyieithog. Ei nod yw cefnogi dysgwyr i gyflwyno o leiaf hanner eu hasesiadau drwy gyfrwng y Gymraeg, gan ddatblygu eu hyder a’u gallu i ddefnyddio’r Gymraeg yn y gweithle. Mae’r adnodd yn cynnwys taenlen sy’n cynnig syniadau ar gyfer tasgau asesu crynodol a ffurfiannol, ynghyd ag awgrymiadau ar gyfer elfennau o’r cymhwyster y gall tiwtoriaid ac aseswyr eu targedu drwy’r Gymraeg. Ceir tudalen yn y daenlen ar gyfer pob un o’r unedau hanfodol (Unedau 1–6). Mae modd cael mynediad at ffeithluniau dwyieithog sy’n amlinellu llwybr clir a gweledol ar gyfer cyflawni asesiadau dwyieithog fesul uned ym maes Iechyd a Gofal. Gellir addasu cynnwys y ffeithluniau i ddiwallu anghenion dysgwyr a gofynion sefydliadau unigol.  

Mae Deallusrwydd Artiffisial (DA) yn newid tirwedd addysg uwch yn gyflym. Mae’n dylanwadu ar y ffordd y mae myfyrwyr yn dysgu, sut mae staff yn cynllunio addysgu ac yn asesu, a sut mae sefydliadau’n cefnogi datblygiad academaidd a sgiliau digidol. Er bod DA yn cynnig cyfleoedd sylweddol, mae hefyd yn codi cwestiynau pwysig ynghylch uniondeb academaidd, llythrennedd digidol, tegwch a chynhwysiant. Mae’r adroddiad hwn yn archwilio’r defnydd o Ddeallusrwydd Artiffisial yng nghyd-destun addysg uwch cyfrwng Cymraeg, gan roi sylw arbennig i’r cyfleoedd a’r heriau sy’n wynebu siaradwyr Cymraeg a defnyddwyr ieithoedd lleiafrifol Mae’r adroddiad yn dod â gwaith ymchwil, profion ymarferol ac adborth gan staff a myfyrwyr ynghyd i ddarparu trosolwg o DA a’i oblygiadau i addysg cyfrwng Cymraeg. Amlygir enghreifftiau o arfer da a nodi ffyrdd o hyrwyddo defnydd cyfrifol, moesegol a chynhwysol o DA. Ceir yma ganllawiau ymarferol ar ddewis offer addas, ysgrifennu promptiau effeithiol, gwirio dibynadwyedd a chywirdeb cynnwys a gynhyrchir gan DA, gan fynd i’r afael â materion megis preifatrwydd, rhagfarn a thryloywder. Gobeithiwn y bydd yr adroddiad yn sbardudno trafodaeth, arbrofi a chydweithio ar draws y sector er mwyn sicrhau bod siaradwyr Cymraeg yn gallu manteisio’n deg ar ddatblygiadau DA, gan gefnogi dull dwyieithog, cynhwysol a chyfrifol o ddefnyddio’r technolegau hyn mewn addysg uwch.

Adnodd yw hwn i helpu myfyrwyr a disgyblion TGAU a Lefel Uwch sut i adnabod llinell dop stori newyddion afaelgar. Mae’r adnodd yn un digidol rhyngweithiol lle gall defnyddwyr ddysgu oddi wrth un o newyddiadurwyr gorau Cymru, Will Hayward, yn ogystal â newyddiadurwr digidol Reach, Ben Peris a Golygydd Tafod Prifysgol Caerdydd 2025/26 Hannah Williams. Mae cyfarwyddiadau ar bob cam am sut i ddefnyddio’r adnodd.

Recordiad o weminar a gynhaliwyd ar 3 Mehefin 2026. Cyflwyniad i staff academaidd sy’n awyddus i ddatblygu eu presenoldeb proffesiynol ar LinkedIn. Yn ystod y cyflwyniad byddi di’n dysgu sut i ddefnyddio’r platfform yn effeithiol i: Rwydweithio’n broffesiynol Hyrwyddo digwyddiadau a gweithgareddau Datblygu a chryfhau dy broffil academaidd Meithrin hyder i rannu cynnwys Ymgysylltu â myfyrwyr a phartneriaid Rhannu dy waith Adeiladu a thyfu rhwydweithiau newydd yn dy faes Cyflwynir y gweithdy gan Mari Gwenllian Roberts ac Elinor Churchill o Adran Gyrfaoedd Prifysgol Bangor. Ceir hefyd gyfraniadau gan Dr Miriam Elin Jones o Brifysgol Abertawe, a Dr Gareth Evans-Jones o Brifysgol Bangor yn rhannu arferion da a phrofiadau personol o ddefnyddio LinkedIn yn broffesiynol.